سيد محمد دامادى

473

شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى )

است و حكمت ، حدّ واسط شرّ و گربزى و جهالت و سفاهت - شجاعت واسطهء بين إقتحام و تهوّر و بىپروايى و جبن : بزدلى و بددلى - عفّت واسطهء ميان شره و آزمندى و ضعف شهوت - سكينه ، حدّ وسط ميان سخط و ضعف غضب - غيرت : حدّ واسط ميان حسد و سوء عادت و ظرف : حدّ واسط خلاعت و فدامت و تواضع ، واسطهء كبر و دناءت نفس و سخاء واسط ميان تبذير و تقتير و حلم : حدّ واسط بين خلابت و حسن خلق و حياء : واسطهء ميان وقاحت و حصر و وقار : حدّ واسط هزء و مسخرگى و سخافت است . براى اطّلاع بيشتر به « تهذيب الأخلاق » كه با مقدّمه و تصحيح و ترجمه و تعليق اينجانب دكتر سيّد محمّد دامادى ، پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى آن را انتشار داده است / 1371 ه ش نشر دوّم بنگريد . بطّال ؛ بيكار ، بيكاره ، كاهل ، ياوه‌گو ، دروغگو ، دلاور ، دلير . پاداشن ؛ پاداش ، روز پاداشن : روز قيامت ، روز جزا پرويزن ؛ آلتى است كه بدان بيختنىها چون شكر و آرد و امثال آن را بيزند ، ألك ، غربال ، آردبيز پاىماچان ؛ به اصطلاح صوفيان و درويشان صف نعال باشد كه كفش كن است « برهان » « پس بفرمود تا دستور را از دست و مسند وزارت به پاى ماچان ذلّ و حقارت بردند . » [ مرزبان نامه باب اوّل ] « . . . هر آن كه ديگرى را دون مرتبهء خويش بيند بدانچه دارد خرسندى نمايد و شكر مقام خود بگزارد تا جملهء خلايق از صدر و پيشان محفل تا پايان و پاى ماچان همه در حال يكديگر نگاه كردند . » [ مرزبان‌نامه باب نهم ص 515